Na Wakili Baraka Asajile Gwakabale
KWA mujibu wa kifungu cha 15, mtoto aliye chini ya umri wa miaka 18 hawezi kushikiliwa kikamilifu kwa adhabu zinazohusiana na uhalifu mkubwa, ikiwa ni pamoja na adhabu ya kifo.
Kifungu cha 26(2) kinasisitiza kwamba mahakama lazima ichukue umri kama kipimo cha kupunguza au kubadilisha adhabu, ikizingatia uwezo wa mtoto kuelewa na kudhibiti matendo yake.
Hii ina maana kuwa mtuhumiwa mdogo hajawajibika kama mtu mzima kisheria; adhabu zinazotumika zinazingatia malezi, kurekebisha tabia, na kulinda mustakabali wa mtoto.
Hivyo hivyo, Mahakama inaweza kumweka mtoto katika taasisi ya malezi au kufuata mpango maalumu wa kijamii badala ya gereza la kawaida.
Aidha, ushahidi na ushuhuda dhidi ya mtoto mdogo lazima uchunguzwe kwa tahadhari zaidi, kuhakikisha haki zake za msingi hazivunjwi.
Sheria hutoa kinga maalumu kwa watoto ili kuhakikisha kuwa adhabu sio haswa ya kisiasa au ghafla, bali inalenga marekebisho na malezi, huku bado ikihakikisha haki za wahasiriwa zinatimizwa.
Iko hivi; adhabu ya murder ni kali zaidi. Kifungu husika ni cha 197. Adhabu iliyowekwa ni kifo. Hakuna mbadala wa adhabu hii ndani ya kifungu hicho isipokuwa kwa masharti maalum ya kisheria.
Mauaji ni kosa dhidi ya Jamhuri. Mauaji yanachukuliwa kuwa kosa la jinai kali ambalo linaathiri siyo tu familia ya mhusika bali jamii kwa ujumla. Kwa mujibu wa kanuni za mashtaka ya jinai, ni Serikali pekee inayoweza kuendesha mashtaka dhidi ya mshitakiwa, ikitenda kwa niaba ya umma.
Hata kama familia ya marehemu inaonyesha msamaha au kukubaliana na mshitakiwa, msamaha huo haufanyi kesi kuisha. Serikali ina wajibu wa kuhakikisha haki inatimizwa na mhusika anapelekwa mahakamani. Hii ni kwa sababu ulinzi wa maisha ya raia ni jukumu la Serikali, na kosa la mauaji linaelezewa kuwa la jinai la umma.
Mbali na hayo, hatua za kisheria zinaweza kujumuisha uchunguzi wa makini wa polisi ili kukusanya ushahidi wa uhakika. Pia, kufikishwa kwa kesi mahakamani chini ya masharti ya usalama wa ushahidi na haki za mshitakiwa.
Adhabu zinazotolewa kwa mujibu wa sheria, ambazo zinaweza kuwa kifungo cha muda mrefu gerezani au adhabu ya kifo, kulingana na hali ya kesi.
Familia inaweza kuonyesha msamaha kimahusiano, lakini kesi ya jinai ya mauaji inabaki mali ya umma na Serikali inaendelea na mashtaka bila kuathiriwa na maamuzi ya familia.
Cha kufurahisha zaidi, hata kifo cha mtoto aliye tumboni huangaliwa kisheria. Hili ni eneo nyeti sana kisheria, na hapa ndipo sheria inafanya mstari wa mpaka kati ya murder na kosa tofauti kabisa.
Itaendelea…Mawasiliano: – 0784745645
