Na Faraja Mulungu, Gazetini
DEOGRATIUS John Ndejembi ameanza rasmi majukumu yake mapya ya kuwa Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania baada ya kuapishwa katika hafla iliyofanyika Ikulu ya Chamwino, mkoani Dodoma.
Ndejembi ameapishwa na Jaji Mkuu wa Tanzania, George Mcheche Masaju, mbele ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dk. Samia Suluhu Hassan, pamoja na viongozi mbalimbali wa kitaifa. Hafla hiyo imekuja siku moja baada ya Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kumthibitisha kwa kura zote 324 zilizopigwa, sawa na asilimia 100 ya kura za wabunge waliopiga kura.
Hatua hiyo inakamilisha mchakato wa kumpata Makamu mpya wa Rais baada ya Emmanuel John Nchimbi kutangaza kujiuzulu nafasi hiyo Agosti 25, 2026. Nchimbi alisema kujiuzulu kwake kungeanza rasmi Septemba 4, 2026, huku akitangaza pia kustaafu siasa na utumishi wa umma. Rais Samia alikubali ombi hilo na taratibu za kumpata mrithi wake zikaanza mara moja.
Kutoka uteuzi wa CCM hadi kuapishwa Ikulu
Safari ya Ndejembi kuelekea nafasi ya pili kwa ukubwa katika Serikali ya Jamhuri ya Muungano ilianza rasmi Agosti 26, wakati Halmashauri Kuu ya Taifa ya Chama cha Mapinduzi (CCM) ilipompendekeza kuchukua nafasi hiyo iliyoachwa na Nchimbi.
Baada ya uteuzi huo wa kisiasa, hatua ya kikatiba ilifuata. Rais Samia aliwasilisha jina la Ndejembi Bungeni, ambako alithibitishwa kwa kura zote 324 zilizopigwa Agosti 28. Waziri Mkuu Dk. Mwigulu Nchemba, akiwasilisha hoja ya kuthibitisha uteuzi huo, alisema Ndejembi anatosha na ni mtu sahihi wa kumsaidia Rais katika kutekeleza majukumu ya uongozi wa nchi.
Siku moja baadaye, Agosti 29, Ndejembi akaapishwa rasmi na Jaji Mkuu Masaju katika viwanja vya Ikulu ya Chamwino.
Hivyo, kuanzia hapo, Ndejembi si tena Makamu wa Rais mteule bali ni Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania mwenye dhamana kamili kwa mujibu wa Katiba.
Rais Samia: “Tumekupa majukumu makubwa”
Baada ya hafla ya uapisho, Rais Samia alimpongeza Ndejembi kwa kuaminiwa kushika nafasi hiyo nyeti na kumtaka atambue ukubwa wa dhamana aliyokabidhiwa.
Katika ujumbe wake, Rais Samia alisisitiza kwamba Ndejembi ameingia katika nafasi hiyo akiwa bado kijana, hivyo anapaswa kutumia nafasi hiyo kujifunza, kukua kiuongozi na kuendelea kujenga uwezo wa kutekeleza majukumu yake.
“Imetoka kwa kijana na tumeirudisha kwa kijana. Tunakuomba kijana, ukakue, sio kwa umri bali ukakue kiakili. Tumekupa majukumu makubwa, ni imani yangu utaweza,” Rais Samia alisema.
Rais Samia pia alieleza kuwa hakuna shule maalumu inayomwandaa mtu kuwa Makamu wa Rais, bali uwezo wa kutekeleza majukumu hayo hujengwa kupitia bidii, nidhamu, weledi na utayari wa kujifunza.
Kwa mtazamo huo, ujumbe wa Rais kwa Ndejembi haukuwa wa pongezi pekee, bali pia ulikuwa ukumbusho kwamba nafasi hiyo inahitaji ukomavu wa maamuzi, uaminifu, nidhamu na uwezo wa kufanya kazi kwa karibu na Rais katika kusimamia masuala ya Muungano.
Akiwa na umri wa miaka 43, Ndejembi anaingia katika historia ya uongozi wa Tanzania akiwa miongoni mwa Makamu wa Rais vijana zaidi kuwahi kushika nafasi hiyo.
Taarifa zilizochapishwa kuhusu wasifu wake zinaonyesha kuwa alizaliwa Julai 12, 1983. Kwa mujibu wa wasifu wake wa Bunge, amepitia elimu ya msingi katika Cannon Andrea Mwaka, elimu ya sekondari katika Kigurunyembe na baadaye Merton College. Alisoma Shahada ya Mahusiano ya Kimataifa (International Relations) katika Chuo Kikuu cha Lincoln nchini Uingereza kati ya mwaka 2006 na 2009, kabla ya kuendelea na masomo.
Safari yake serikalini
Ndejembi alianza kujijenga katika uongozi wa Serikali baada ya kuteuliwa kuwa Mkuu wa Wilaya ya Kongwa mwaka 2016.
Baadaye aliingia katika siasa za uchaguzi na kuwa Mbunge wa Jimbo la Chamwino. Katika Serikali ya Rais Samia, amewahi kushika nafasi mbalimbali za uwaziri na unaibu waziri.
Miongoni mwa nyadhifa alizowahi kushika ni Naibu Waziri katika Ofisi ya Rais – Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa, Waziri wa Nchi katika Ofisi ya Waziri Mkuu anayeshughulikia Kazi, Vijana, Ajira na Wenye Ulemavu, pamoja na Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi.
Mwaka 2025 aliteuliwa kuwa Waziri wa Nishati, nafasi aliyokuwa akiishikilia kabla ya kupandishwa kuwa Makamu wa Rais.
Kwa hiyo, uteuzi wake wa kuwa Makamu wa Rais haukuja bila uzoefu wa uongozi. Badala yake, unaonekana kuwa kilele cha safari iliyompitisha katika sekta binafsi, uongozi wa wilaya, Bunge na wizara mbalimbali.
Nafasi yenye majukumu makubwa
Kwa mujibu wa Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Makamu wa Rais ndiye msaidizi mkuu wa Rais kuhusu mambo ya Jamhuri ya Muungano kwa ujumla. Miongoni mwa majukumu yake ni kumsaidia Rais katika kufuatilia utekelezaji wa mambo ya Muungano na kutekeleza majukumu mengine atakayopewa na Rais. Pia, Makamu wa Rais hufanya kazi za Rais wakati Rais hayupo kazini au yuko nje ya nchi.
Hii ndiyo sababu nafasi hiyo ina uzito mkubwa katika mfumo wa Serikali. Makamu wa Rais si cheo cha heshima pekee, bali ni sehemu muhimu ya uendeshaji wa Serikali na usimamizi wa masuala ya Muungano.
Kwa Ndejembi, jukumu hilo linaongezeka kwa kuzingatia kwamba ameingia madarakani akiwa na umri mdogo ukilinganisha na baadhi ya watangulizi wake.
Ndejembi aahidi utii, uadilifu na uzalendo
Muda mfupi baada ya kuapishwa, Ndejembi aliwashukuru Rais Samia kwa kumuamini na kumpa dhamana hiyo kubwa.
Akizungumza na wananchi wa Chamwino waliojitokeza kumlaki nje ya Ikulu ya Chamwino, Makamu huyo mpya alisema ataendelea kumsaidia Rais kwa uadilifu na kuwatumikia Watanzania wote kwa lengo la kuharakisha maendeleo ya nchi.
Ndejembi pia alisema ataendelea kuwa mwakilishi mzuri wa vijana na kufanya kazi kwa bidii kuhakikisha Tanzania inaendelea kusonga mbele katika nyanja mbalimbali za maendeleo.
Kauli hiyo inakuja sambamba na msisitizo wa Rais Samia kwamba nafasi hiyo imerejeshwa kwa “kijana”, jambo linaloipa sura ya kizazi kipya katika safu ya juu ya uongozi wa Tanzania.
Mabadiliko makubwa ndani ya muda mfupi
Uapisho wa Ndejembi unafanyika katika kipindi ambacho Tanzania imeshuhudia mabadiliko makubwa katika nafasi ya Makamu wa Rais ndani ya muda mfupi.
Nchimbi alikuwa ameshika nafasi hiyo kwa kipindi cha chini ya mwaka mmoja kabla ya kutangaza kujiuzulu. Uamuzi wake ulifuatiwa na hatua za ndani ya CCM zilizomuweka Ndejembi katika nafasi ya kumrithi.
Kwa upande wa Ndejembi, kasi ya mchakato wa uteuzi wake imekuwa kubwa, kutoka kupendekezwa na CCM Agosti 26, kuthibitishwa na Bunge Agosti 28, hadi kuapishwa Agosti 29.
Ndejembi na matarajio ya kizazi kipya
Kwa umri wa miaka 43, Ndejembi anawakilisha kizazi cha viongozi waliolelewa katika mazingira tofauti na yale ya kizazi cha mwanzo cha uongozi wa Tanzania.
Uteuzi wake unaweza kutazamwa pia kama sehemu ya juhudi za kuongeza nafasi ya vijana katika uongozi wa juu wa Serikali. Rais Samia mwenyewe amesisitiza kuwa Ndejembi anapaswa kutumia nguvu, ari, bidii na utayari wa kujifunza katika kutekeleza majukumu yake.
Lakini pamoja na ujana wake, nafasi hiyo inahitaji zaidi ya nguvu na kasi. Inahitaji uwezo wa kusimamia majukumu ya kitaifa, kuelewa masuala ya Muungano, kufanya kazi kwa karibu na Rais, kusikiliza wananchi na kuhakikisha sera na maamuzi ya Serikali yanatekelezwa kwa ufanisi.
Kwa hiyo, kauli ya Rais Samia ya kumtaka “akue” si kwa maana ya kuongeza miaka, bali ni wito wa kukua katika hekima, uzoefu, uongozi na uwezo wa kubeba dhamana kubwa ya Taifa.
Mwanzo mpya wa safari ya Ndejembi
Kuapishwa kwa Ndejembi kunafungua ukurasa mpya katika safari yake ya kisiasa na kiuongozi.
Kutoka kufanya kazi katika sekta binafsi hadi kuwa Mkuu wa Wilaya, Mbunge, Naibu Waziri, Waziri na hatimaye Makamu wa Rais, Ndejembi amepanda hatua kadhaa za uongozi ndani ya muongo mmoja uliopita.
Sasa, akiwa Makamu wa Rais, anabeba jukumu kubwa zaidi la kumsaidia Rais Samia Suluhu Hassan katika kuiongoza Tanzania na kusimamia masuala ya Jamhuri ya Muungano.
Mbele yake kuna matarajio makubwa kutoka kwa Serikali, chama chake na wananchi, hasa vijana ambao wanaweza kuiona safari yake kama mfano wa uwezekano wa kizazi kipya kushika nafasi za juu katika uongozi wa nchi.
Kwa upande wake, Ndejembi ameahidi kufanya kazi kwa uadilifu, utii, uzalendo na bidii.
Hatua inayofuata ni utekelezaji wa ahadi hizo kwani baada ya kiapo na pongezi, sasa ni wakati wa kazi.
